Engelli emeklilik şartları nelerdir?

Emeklilik ile ilgili sürekli yeni düzenlemelerin yapılması emeklilik şartlarının da merak konusu olmasına neden oluyor. Emekliliğe yönelik en çok merak edilen konular arasında ise engelli emeklilik şartlarının neler olduğu sorusu yer alıyor. Özellikle “Engelli emeklilik şartları 2022 yılında herhangi bir değişikliğe uğradı mı?” ve benzeri soruların cevapları vatandaşlar tarafından çokça merak ediliyor. Biz de bu yazımızda engelli emeklilik şartları hakkında genel bilgileri derleyerek akıllardaki soru işaretlerini gidermeyi hedefledik.

Engelli emeklilik nedir?

Engelli emeklilik, %40 ve üzeri engelli raporuna sahip olan kişilerin faydalandığı bir emeklilik türüdür. Diğer emeklilik türlerinin aksine engelli emeklilik için herhangi bir yaş şartı aranmaz, kişinin prim gün sayısını ve sigortalılık süresini tamamlaması yeterli olur.

Engelli emeklilik şartları nelerdir?

Engelli emeklilik şartları kişinin SGK’li veya Bağ-Kur’lu olmasına göre değişiklik gösterebilir. Aynı zamanda engellilik yüzdesi de bu şartları etkileyebilir.

SSK engelli emeklilik şartları

SSK’lı olan engelli bireylerin emekli olmak için karşılamaları gereken iki şart vardır:

Kişinin en az %40 engelli olduğunu gösteren ve engelli sağlık raporu vermeye yetkili bir hastane tarafından düzenlenen bir sağlık raporuna sahip olması.
Aşağıdaki engelli emeklilik tablosu üzerinde görebileceğiniz prim gün sayısını tamamlamış olması.

SGK engelli emeklilik hesaplama aşağıdaki oranlara bağlı olarak yapılır:

Hafif Düzeyde Çalışma Gücü Kaybı: %40 ile %49 arası engelli olan bireyler
Orta Düzeyde Çalışma Gücü Kaybı: %50 ile %59 arası engelli olan bireyler
Ağır Düzeyde Çalışma Gücü Kaybı: %60 ve üstü engelli olan bireyler

Yukarıdaki oranlara bağlı olarak kişinin hangi düzeyde çalışma gücü kaybı olduğu belirlenir ve doldurması gereken prim gün sayısı ile yılı buna göre belirlenir.

Bağ-Kur engelli emeklilik şartları

1 Ekim 2008 öncesinde BAĞ-KUR sigortalıları engelli emeklilik imkânından faydalanamıyordu. Ancak söz konusu tarihten itibaren esnaflık yapan engellilerin de erken emeklilikten faydalanmalarının önü açıldı.

Yüzde 40 engelli emeklilik şartları

Engelli emeklilik şartlarından faydalanabilmek için engelli bireyin raporunda %40 ve üstü engelli olduğunu belirten bir ibarenin yer almasını gerektirir. Eğer engelli emeklilik için başvuruda bulunacak olan bireyin raporundaki oran yüzde 40’ın altındaysa kişi erken emeklilikten faydalanamaz.

Engelli emeklilik başvurusu nasıl yapılır?

Erken emeklilikten faydalanmak ve engelli emeklilik maaşı almak isteyen bireyler çalıştıkları kuruma dilekçe ile başvuruda bulunmalıdır. Memurlar ve diğer çalışanlar tarafından yapılan başvurular kurum tarafından SGK’ye iletilir. BAĞ-KUR’lu çalışanlar ise SGK’ye bizzat kendileri başvuruda bulunmak durumundadır.

Engelli emeklilik imkânından kimlerin faydalanıp kimlerin faydalanamayacağı SGK’nin kararına bağlıdır. Yapılan başvurular SGK tarafından incelenir ve incelemenin sonucu kişiye bizzat iletilir. Yukarıda bahsettiğimiz üzere %40 ve üstü engelli raporuna sahip olan bireylerin, prim günlerini tamamladıkları sürece, yaptıkları başvuru çoğunlukla kabul edilir.

Engelli emeklilik hesaplama tablosu

Engelli emeklilik hesaplama için sigortanızın ne zaman başladığı ve engellilik oranınız gibi bazı faktörleri dikkate almanız gerekir. Aşağıdaki tablolardan faydalanarak söz konusu hesaplamaları yapabilirsiniz.

01 Ekim 2008 öncesinde sigortaları başlayan çalışanların engelli emeklilik tablosu aşağıdaki gibidir:

İşe başlama tarihi	Oran	Oran	Oran
	%40-%59	%60-%79	%80 ve üzeri
15.08.1991 tarihinden önce	3600 prim gün ve 15 yıl sigortalılık	3600 prim gün ve 15 yıl sigortalılık	3600 prim gün ve 15 yıl sigortalılık
06.08.1991-05.08.1994 arasında	3750 prim gün ve 16 yıl sigortalılık	3680 prim gün ve 15 yıl sigortalılık	3600 prim gün ve 15 yıl sigortalılık
06.08.1994-05.08.1997 arasında	3920 prim gün ve 17 yıl sigortalılık	3760 prim gün ve 16 yıl sigortalılık	3600 prim gün ve 15 yıl sigortalılık
06.08.1997-05.08.2000 arasında	4080 prim gün ve 18 yıl sigortalılık	3840 prim gün ve 17 yıl sigortalılık	3600 prim gün ve 15 yıl sigortalılık
06.08.2022-05.08.2003 arasında	4240 prim gün ve 19 yıl sigortalılık	3920 prim gün ve 17 yıl 8 aylık sigortalılık	3600 prim gün ve 15 yıl sigortalılık
06.08.2003-30.09.2008 arasında	4400 prim gün ve 20 yıl sigortalılık	4000 prim gün ve 18 yıl sigortalılık	3600 prim gün ve 15 yıl sigortalılık

01 Ekim 2008 sonrasında sigortaları başlayan çalışanların ise engelli emeklilik tablosu şu şekildedir:

İşe başlama tarihi	Oran	Oran	Oran
	%40-%49	%50-%59	%60 ve üzeri
01.10.2008-31.12.2008 arasında	4100 prim gün ve 18 yıl sigortalılık	3700 prim gün ve 16 yıl sigortalılık	3700 prim gün ve 15 yıl sigortalılık
01.01.2009-31.12.2009 arasında	4200 prim gün ve 18 yıl sigortalılık	3800 prim gün ve 16 yıl sigortalılık	3800 prim gün ve 15 yıl sigortalılık
01.01.2010-31.12.2010 arasında	4300 prim gün ve 18 yıl sigortalılık	3900 prim gün ve 16 yıl sigortalılık	3900 prim gün ve 15 yıl sigortalılık
01.01.2011-31.12.2011 arasında	4400 prim gün ve 18 yıl sigortalılık	4000 prim gün ve 16 yıl sigortalılık	3960 prim gün ve 15 yıl sigortalılık
01.01.2012-31.12.2012 arasında	4500 prim gün ve 18 yıl sigortalılık	4100 prim gün ve 16 yıl sigortalılık	3960 prim gün ve 15 yıl sigortalılık
01.01.2013-31.12.2013 arasında	4600 prim gün ve 18 yıl sigortalılık	3960 prim gün ve 16 yıl sigortalılık	3960 prim gün ve 15 yıl sigortalılık

BAĞ-KUR sigortalıları için ise engelli emeklilik tablosu şu şekildedir:

Oran
%40-49	%50-%59	%60 ve üzeri
4680 prim gün ve 18 yıl sigortalılık	4320 prim gün ve 16 yıl sigortalılık	3960 prim gün ve 15 yıl sigortalılık

Memurların engelli emeklilik durumları ise biraz daha farklıdır. Doğuştan engelli olan ve bu şekilde işe giren memurlar, engellilik oranı fark etmeksizin, 15 yıl sigortalılık ile 5400 prim günleri dolduğunda emeklilik hakkına kavuşurlar. İşe girdikten sonra engelli hale gelen memurlar ise aşağıdaki tabloya göre engelli emeklilik hakkı elde ederler:

Oran
%40-49	%50-%59	%60 ve üzeri
6480 prim gün ve 18 yıl sigortalılık	5760 prim gün ve 16 yıl sigortalılık	3600 prim gün ve 15 yıl sigortalılık